Stap 4: rechtsvorm

Bij het oprichten van een bedrijf moet er een rechtsvorm worden gekozen. Dit is de door een zzp’er gekozen juridische vorm voor zijn bedrijf. Bij het inschrijven van zijn bedrijf bij de Kamer van Koophandel moet hij die bedrijfsvorm opgeven. Een zzp’er moet dus weten uit welke rechtsvormen hij kan kiezen. Ook moet hij weten wat de consequenties van die keuze zijn.

Rechtsvorm kiezen: aansprakelijkheid

Bij het kiezen van de rechtsvorm moet rekening worden gehouden met de aansprakelijkheid. Een zzp’er moet bepalen hoe aansprakelijk hij wil zijn. Om niet aansprakelijk te zijn voor de eventuele schulden van zijn bedrijf kiest hij als rechtsvorm  bijvoorbeeld de bv. Wie kiest voor een eenmanszaak of een vennootschap onder firma is bij eventuele schulden van zijn bedrijf mede aansprakelijk met zijn privévermogen.

Rechtsvorm kiezen: fiscaal gunstig?

Let bij het kiezen van een rechtsvorm ook op de fiscus. Bepaalde rechtsvormen zijn fiscaal gunstig, Men heeft recht op bepaalde belastingvoordelen. Zo hebben eigenaren van een eenmanszaak en vennoten van een vof recht op bijvoorbeeld zelfstandigenaftrek. Startende ondernemers kunnen daarom overwegen om te kiezen voor een eenmanszaak. Een bedrijf met meerdere eigenaren kan overwegen om te kiezen voor een vof.

Uiteraard kan er  ook gekozen worden voor een bv. Er moet dan winstbelasting en eventueel dividendbelasting worden betaald. Bovendien moet de directeur-grootaandeelhouder van een bv winstbelasting betalen. Hij betaalt die belasting zowel over zijn loon als over het uitgekeerde dividend. De kosten van een bv zijn gemiddeld hoger dan van een eenmanszaak. De belastingdruk is echter lager.

Rechtsvorm kiezen: zonder of met rechtspersoonlijkheid

Zzp’ers kunnen kiezen voor ene rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid. Rechtsvormen zonder rechtspersoonlijkheid zijn de eenmanszaak, de vennootschap onder firma (vof) en de maatschap. Zzp’ers die kiezen voor een rechtsvorm zonder rechtspersoonlijkheid zijn bij eventuele schulden van hun bedrijf met hun privévermogen voor die schulden aansprakelijk.

Zzp’ers kunnen ook kiezen voor een rechtsvorm met rechtspersoonlijkheid. Rechtsvormen met rechtspersoonlijkheid zijn de besloten vennootschap (bv), de naamloze vennootschap (nv), de coöperatieve vereniging, de stichting en de vereniging.

De door een zzp’er te kiezen rechtsvormen

Een zzp’er kan kiezen uit de volgende rechtsvormen: de eenmanszaak, de vennootschap onder firma (vof), de maatschap, de besloten vennootschap (bv), de commanditaire vennootschap (cv) en de coöperatie.

De zzp’er moet uiteraard de rechtsvorm kiezen die het beste bij hem past. Immers, de juiste rechtsvorm maakt de kans op een succesvolle start van zijn onderneming groter.

De eenmanszaak

Veel zzp’ers kiezen voor een eenmanszaak. Een eenmanszaak kan gemakkelijk worden opgericht. Bovendien heeft een eenmanszaak in het begin een aantal belastingvoordelen.

Een eenmanszaak is een bedrijf met één eigenaar. In een eenmanszak kunnen overigens meerdere mensen werken. Een zzp’er die zijn eenmanszaak gaat uitbreiden kan dus mensen in dienst nemen.

De bij starters populaire eenmanszaak kan worden opgericht door inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel. De populariteit van de eenmanszaak is ongetwijfeld ook te danken aan de vele fiscale voordelen van deze rechtsvorm. Zzp’ers met een eenmanszaak komen in aanmerking voor zelfstandigenaftrek en mkb-vrijstelling. Bovendien hebben startende zzp’ers met een eenmanszaak recht op startersaftrek.

Een zzp’er met een eenmanszaak is hoofdelijk aansprakelijk voor de eventuele schulden van zijn bedrijf. De kosten worden dan verhaald op zijn privévermogen. Hij kan zelfs zijn koophuis en zijn inventaris kwijtraken. Een zzp’er met partner wordt aangeraden om deze t=risico’s met zijn partner te bespreken. Ook wordt aangeraden om een financieel adviseur te raadplegen. Overwogen kan worden om huwelijkse voorwaarden op te stellen. In die huwelijkse voorwaarden kunnen dan de gevolgen van een eventueel faillissement worden opgenomen.

Vennootschap onder firma (vof)

Een zzp’er die met anderen een bedrijf opricht kan een vennootschap onder firma vof) starten. Alle personen die meedoen worden vennoot. Alle personen brengen iets in. Dat kan een geldbedrag zijn, maar ook bijvoorbeeld arbeidsuren Aangeraden wordt om een vennootschapscontract op te stellen. Bij ene vennootschap onder firma is er altijd sprake van meerdere eigenaren.

De oprichting van een vennootschap onder firma is eenvoudig, Er is een inschrijving nodig in het handelsregister van de kamer van Koophandel. Vervolgens kan in een vennootschapscontract, dat niet is verplicht, een aantal afspraken schriftelijk worden vastgelegd. Dit kunnen bijvoorbeeld afspraken zijn over de duur van de vennootschap, de inbreng van de vennoten, hoe omgegaan moet worden met mogelijke conflicten en afspraken over wat er gebeurt als  het bedrijf failliet gaat.

Bij een vennootschap onder firma moet rekening worden gehouden met persoonlijke aansprakelijkheid. Worden er schulden gemaakt? Dan kunnen de vennoten hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld. Bij schulden wordt in eerste instantie gekeken naar het vermogen van het bedrijf. Is er niet voldoende vermogen om de schulden te voldoen? Dan maken de schuldeisers aansprak op het privévermogen van de vennoten.

Bij een vennootschap onder firma moeten alle vennoten inkomstenbelasting betalen. Er kan doorgans gebruikgemaakt worden van diverse fiscale voordelen: investeringsaftrek, ondernemingsaftrek, fiscale oudedagsvoorziening en MKB winstvrijstelling.

De maatschap

Zzp’ers die samen met anderen hun beroep willen beoefenen kunnen kiezen voor de rechtsvorm maatschap. Inschrijving van de maatschap in het Handelsregister van de kamer van Koophandel is in principe verplicht. Ze beoefenen hun beroep dan samen met hun partners (maatjes). In een maatschap wordt min of meer gewerkt op basis van gelijkwaardigheid. Door iedere maar wordt iets, bijvoorbeeld geld of goederen, ingebracht. Het financiële voordeel van de maatschap wordt door alle partners gedeeld.

Tijdens de oprichting van de maatschap zijn allerlei afspraken gemaakt. Deze afspraken kunnen worden vastgelegd in de maatschapsovereenkomst,. In deze niet verplichte overeenkomst kunnen bijvoorbeeld afspraken over de bevoegdheden en de winstverdeling worden vastgelegd.

De besloten vennootschap (bv)

Een besloten vennootschap  si een rechtsvorm met een in aandelen verdeeld kapitaal en met aandeelhouders. Deze aandeelhouders hebben het voor het zeggen. De bestuurders van een besloten vennootschap zijn belast met de dagelijkse leiding. Bij een bv met een raad van commissarissen houden deze commissarissen toezicht op het bestuur.

Voor het oprichten van een besloten vennootschap is een notariële akte, met daarin de statuten, nodig. De notaris zorgt ervoor dat de bv wordt ingeschreven bij de Kamer van Koophandel. De bv is een rechtsvorm met rechtspersoon.  Na inschrijving in het Handelsregister is de bv dus aansprakelijk voor de schulden. Een in het Handelsregister ingeschreven bv heeft de verplichting om zijn jaarstukken in te leveren bij de Kamer van Koophandel.

Het is tegenwoordig ook mogelijk om een Flex bv op te richten. Deze besloten vennootschap is populair bij zzp’ers. Het oprichten van een Flex bv is eenvoudig. Bovendien is het een stuk goedkoper. Er is geen startkapitaal nodig. Zzp’ers die een Flex bv willen oprichten moeten door een notaris een akte laten opstellen. Ook moet de Flex bv worden ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van koophandel.

De commanditaire vennootschap (cv)

Zzp’ers die over te weinig kapitaal beschikken om vof op te richten, kunnen overwegen om een commanditaire vennootschap op te richten. Is een geldschieter bereid om te investeren in het bedrijf? Dan kunnen ze toch snel van start gaan met hun bedrijf. Bij een cv zijn er twee vennoten, namelijk de commanditaire (stille) vennoot en de beherende vennoot. Door de commanditaire vennoot wordt kapitaal ingebracht. Hij kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schulden. De beherende vennoot runt de onderneming. Hij kan wel aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schulden.

Aangeraden wordt om bij oprichting van een commanditaire vennootschap de afspraken tussen de vennoten vast te leggen in een notariële akte. Een notaris kan beoordelen wat de juridische en fiscale gevolgen zijn van deze afspraken.

De coöperatie

Zzp’ers kunnen ook kiezen voor de steeds populairder wordende coöperatie. Een coöperatie, een soort vereniging, gaat meerdere overeenkomsten aan met (en voor) haar leden. Omdat de coöperatie een rechtspersoon is, is de hoofdelijke aansprakelijkheid van de leden van de coöperatie beperkt. Maakt de coöperatie winst? Dan kan de winst uitgekeerd worden aan haar leden.

Stel dat de coöperatie wordt ontbonden en er op dat moment niets geregeld is. Zijn er op dat moment resterende schulden? Dan zijn de leden voor een gelijk deel aansprakelijk. Het is mogelijk om een coöperatie met beperkte of net uitgesloten aansprakelijkheid op te richten. Oprichting van een coöperatie moet geregeld worden bij de notaris. Er moeten statuten worden opgesteld. Inschrijving in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel is verplicht.

Oprichten van een coöperatie is het overwegen waard voor zzp’ers die samen met anderen werken aan grote klussen. Immers, als startende zzp’er haal je alleen geen grote klus binnen. Samenwerking met andere professionals maakt het mogelijk om wel een grote klus binnen te halen. Voor  een opdrachtgever  van een grote klus heeft een coöperatie voordelen. Er hoeft maar met één bedrijf zaken te worden gedaan. Bovendien kan ook de factuur naar de coöperatie worden gestuurd.