Stap 3: ondernemingsplan

Een slimme startende zzp’er maakt een ondernemingsplan. Waarom? Omdat een ondernemingsplan hem inzicht geeft in de haalbaarheid van zijn onderneming. In een ondernemingsplan vermeldt de startende zzp’er wat hij wil gaan doen. Ook vermeldt hij hoe hij zijn plannen wil realiseren. Kritisch kijken naar zijn plannen maakt duidelijk of zijn plannen realistisch en haalbaar zijn. Weellicht leidt  het opstellen van een ondernemingsplan tot nieuwe inzichten. Om de nieuwe onderneming tot een succes te maken, moeten de plannen wellicht worden gewijzigd.

Niet zelden heeft een startende zzp’er een lening nodig om te kunnen starten met zijn eigen bedrijf. Banken geven nooit zomaar geld aan een startende zzp’er. Er moet een goede kans zijn op succes. Uiteraard helpt een duidelijk ondernemingsplan om de bank ervan te overtuigen dat het te starten bedrijf een goede kans heeft op succes.

Zzp’ers vragen zich vast af hoe ze een duidelijk ondernemingsplan moeten maken. Onderstaand stappenplan helpt ze ongetwijfeld op weg.

Beginnen met een samenvatting

Niet iedereen heeft de tijd om het hele ondernemingsplan te lezen. Aangeraden wordt daarom om het ondernemingsplan te beginnen met een samenvatting. In die samenvatting van 2 A4’tjes worden de volgende zaken vermeld: het idee om een bedrijf te starten, de markt, de potentiële kranten, de mogelijke concurrenten en hoe de zzp’er zich met zijn bedrijf denkt te kunnen onderscheiden. Uiteraard moeten de plannen ook worden onderbouwd met enkele belangrijke financiële cijfers. Natuurlijk kan deze samenvatting ook geschreven worden als het hele ondernemingsplan geschreven is. Aangeraden wordt wel, zoals al eerder vermeld, om het ondernemingsplan te beginnen met de samenvatting.

Stap 1: beschrijving van het doel van het te beginnen bedrijf

Een zzp’er wil een bedrijf beginnen. In stap 1 van zijn ondernemingsplan maakt de zzp’er duidelijk wat het doel is van zijn te starten bedrijf. Het doel kan duidelijk worden gemaakt door enkele vragen te beantwoorden. Wat zijn de beweegreden om een bedrijf te beginnen? Waarvoor doet de zzp’er het? Wat wil hij met zijn nieuwe bedrijf bereiken? Het idee van een nieuw bedrijf moet concreet zijn. Zzp’ers wordt aangeraden om hun plannen kort, dus in hooguit enkele zinnen, te beschrijven. Dan weten ze immers zeker dat ze een concreet idee hebben.

Stap 2: inzicht in de achtergrond en expertise

In dit hoofdstuk van het ondernemersplan vermeldt de nieuwe ondernemer eerst zijn adres- en contactgegevens.

Natuurlijk wil een startende zzp’er zijn onderneming tot een succes maken. Lezers van een bedrijfsplan willen graag weten wie de nieuwe ondernemer is  Wat is zijn expertise en achtergrond? In het ondernemingsplan vermeldt de zzp’er daarom wat zijn opleiding en werkervaring is. Ook geeft hij in deze stap ook inzicht in zijn competenties. Waar is hij goed in? Wat zijn dus zijn sterke kanten? Uiteraard noemt hij ook zijn zwakke kanten. Waarschijnlijk zijn er zaken die hij liever uitbesteedt.

De zzp’er kan in deze stap duidelijk maken wat zijn toegevoegde waarde is. Wat onderscheidt hem van zijn concurrenten? Is de door hem aangeboden product of dienst vernieuwend , of is het een product of dienst die nog niet bestaat? Bestaat de door hem aangeboden dienst of het door hem aangeboden product al wel, maar weet de zzp’er zich te onderscheiden door zijn andere aanpak?

Stap 3: Beschrijving van de branche en van het soort bedrijf

Eerst beschrijft de zzp’er in welke branche zijn bedrijf actief is. Beschreven worden de recente ontwikkelingen binnen die branche. Ook wordt beschreven waar voor zijn op  bedrijf kansen liggen in de branche. Zijn er bijvoorbeeld problemen die met het door zijn bedrijf aangeboden nieuwe product of met de nieuwe dienst opgelost kunnen worden?

Uiteraard moet de zzp’er beschrijven welk soort bedrijf hij wil oprichten. Leg uit welk product of dienst door het bedrijf wordt aangeboden. Er moet dus een aantal zaken worden beschreven:

  • De totstandkoming van het product of de dienst.
  • Wat het aangeboden dienst of het aangeboden dienst kan.
  • De werking van het aangeboden product of de aangeboden dienst.
  • De kosten van het product of van de dienst.

In deze stap wordt dus zo precies mogelijk uitgelegd wat het product of de dienst is van het nieuwe bedrijf. Een gedetailleerde uitwerking of een prototype maakt de plannen van de zzp’er tastbaar. Anderen kunnen zo overtuigd worden van de haalbaarheid van zijn plannen.

Stap 4: Bepalen van de afzetmarkt: doelgroep en concurrenten

In stap 3 wordt de afzetmarkt van het nieuw op te richten bedrijf beschreven. In de markt liggen altijd kansen. Er zijn natuurlijk ook risico’s waar rekening mee moet worden gehouden.

De voornaamste doelgroep van de onderneming

Stel het door de zzp’er te starten bedrijf maakt bijvoorbeeld ergonomische bureaustoelen. Dan moet worden vastgesteld wie dit product koopt. Zijn dit vooral bureaustoelen voor particulieren en kleine ondernemers die thuis een kantoor hebben ingericht? Zijn deze bureaustoelen ook geschikt voor gebruik in grote bedrijven? Van belang is om de doelgroep voor het  te leveren product of de te leveren dienst zo goed mogelijk vast te stellen. Een startende zzp’er moet zich bijvoorbeeld afvragen of zijn bedrijf voldoende capaciteit heeft om ook bureaustoelen aan grote bedrijven te kunnen leveren. Een groot bedrijf kan immers een order voor bijvoorbeeld 25 stoelen vragen. Door te kiezen voor een of voor enkele specifieke doelgroepen is de kans dat de nieuwe onderneming een succes wordt groter.

De concurrenten van de nieuwe onderneming

Een startende zzp’er krijgt vrijwel altijd te maken met concurrentie. Hij moet weten wie zijn concurrenten zijn en hoe die concurrenten hun producten of diensten aanbieden. Zo kan de startende zzp’er voorkomen dat hij precies hetzelfde gaat doen.  Wie precies hetzelfde doet als zijn concurrenten redt het waarschijnlijk niet.

Stap 5: Het schrijven van een marketingplan

Een product of dienst moet natuurlijk worden verkocht. Hoe pakt een zzp’er dat aan? Dat wordt beschreven in een marketingplan. Beschreven wordt bijvoorbeeld hoe een product wordt verkocht. Uitsluitend online verkoop van het product of ook in de winkel? Hoe wordt er reclame gemaakt voor het product of de dienst? Welke prijs wordt er gevraagd voor het product of de dienst? Dit soort vragen moet beantwoord worden voordat er met het bedrijf wordt begonnen. Een marketingplan bestaat uit de volgende onderdelen:

  • Het maken van een SWOT-analyse
  • De marketingmix, ook wel de 4 P’s genoemd: Prijs, Product, Plaats, Promotie.
  • Het doen van een branche- en marktonderzoek.

Stel een SWOT-analyse op

Wat doet een zzp’er die een SWOT-analyse maakt? Hij maakt een analyse van zijn zwakke en sterke punten. Zo wordt hem duidelijk waar zijn kansen liggen en welke punten hij zo mogelijk nog moet verbeteren. Ook wordt duidelijk of het nieuwe product of dienst een goede kans heeft om succesvol te worden. De letters van het woord SWOT staan voor een bepaald begrip:

  • De S staat voor Strenghts – sterktes. Duidelijk wordt waar de zzp’er goed in is.
  • De W staat voor Weakness – zwaktes. Duidelijk wordt welke minder sterke eigenschappen hij heeft.
  • De O staat voor Oppurtunities – kansen. Duidelijk wordt waar de kansen van het nieuwe bedrijf liggen.
  • De T staat voor Threads – Bedreigingen. Duidelijk wordt welke bedreigingen er zijn voor het nieuwe bedrijf.

Bepalen van de sterke en zwakke punten

Hoe moeten de sterke en zwakke punten worden bepaald? Door het maken van een interne analyse. Daarbij wordt zowel gekeken naar de zzp’er zelf als naar zijn bedrijf.

Sterke punten van een zzp’er zijn bijvoorbeeld een gedegen opleiding, een ruime ervaring en kennis va de nieuwste ontwikkeling door het volgen van recente cursussen. Een zwak punt kan bijvoorbeeld zijn het moeilijk vinden om nieuwe klanten te vinden

Ook het bedrijf heeft zijn sterke en zwakke punten. Sterke punten zijn bijvoorbeeld de goede bereikbaarheid en de naamsbekendheid van het bedrijf. Een zwak punt is bijvoorbeeld de hoge huurprijs van het midden in de stad gelegen kantoorpand.

Bepalen van de kansen en bedreigingen

Hoe moeten de kansen en bedreigingen worden bepaald? Door het maken van een externe analyse.

Kansen voor een bedrijf zijn bijvoorbeeld de kans op meer klanten dankzij een groeiende economie, een verbeterde bereikbaarheid van het bedrijf en mogelijk meer klanten door de bouw van nieuwe huizen in de buurt van het bedrijf. Bedreigingen voor een bedrijf zijn bijvoorbeeld de vestiging van een concurrent in de nabijheid van het bedrijf, de steeds betere online boekhoudprogramma’s die boekhouders overbodig dreigen te maken en de groei van het aantal zzp’ers met hetzelfde beroep.

Opstellen van een strategie

De zwakke en sterke punten van de zzp’er zijn bekend. Vervolgens moet er een strategie worden samengesteld. In deze strategie komen de sterke punten aan bod en wordt gewerkt aan de zwakke punten. Zo kan bijvoorbeeld een zzp’er die slecht is in administratie een boekhouder inhuren. Zijn sterke punten kan hij bijvoorbeeld aan bod laten komen door iedereen te vertellen dat hij een nieuw product heeft ontwikkeld.

Kansen moeten worden benut

Uiteraard moeten kansen worden benut. Probeer bedreigingen weg te nemen. Niet genoeg klanten? Dan moeten ze actief worden geworven. Klanten kunnen wellicht bij de concurrentie worden weggehaald. Een zzp’er kan bijvoorbeeld duidelijk maken dat  klanten  bij hem om de hoek terecht kunnen in plaats van in het drukke stadscentrum.

Het maken van een marketingmix

Het tweede onderdeel van een marketingplan is de marketingmix. In de marketingmix verschijnt het accent steeds meer naar de klant. De vier onderdelen van de marketingmix zijn daarom:

  • Product – Customer Needs
  • Prijs – Costs
  • Plaats – Convnience
  • Promotie – Communicatie

Product – Customer Needs

Het door een zzp’er aangeboden product of dienst hoef niet per se een niche te zijn. Het product of de dienst moet wel een oplossing bieden voor een bestaand probleem. Een startende ondernemer moet weten wat de  behoeftes zijn van zijn van potentiële klanten of opdrachtgevers. Hij moet zich dus kunnen verplaatsen in zijn doelgroep. De potentiële klanten of opdrachtgevers hebben een bepaald probleem of een bepaalde behoefte. Een succesvolle zzp’er kan dit probleem of deze behoefte oplossen met zijn product of dienst.

Prijs – Costs

Een zzp’er moet bepalen wat de prijs is van zijn product of dienst. Dat moet hij zorgvuldig doen. Bij een te hoge prijs gaan zijn potentiële klanten en opdrachtgevers naar de concurrent. Bij een te lage prijs maakt hij te weinig winst. Kijk bij het bepalen van de prijs dus ook naar de prijs die gevraagd worden door concurrenten. Zzp’ers die een exclusief product of dienst aanbieden kunnen een hogere prijs vragen.

Plaats – Convenience

Met plaats wordt zowel de locatie als het distributiekanaal bedoeld. Convenience oftewel gemak is voor de klanten tegenwoordig heel belangrijk. Hij doet het liefst weinig moeite om iets te kopen  Een zzp’er met een webshop moet daar rekening mee houden. Klanten die vele malen moeten klikken om een product te bestellen haken hoogstwaarschijnlijk af. Zzp’ers met een winkel kunnen  overwegen om hun producten ook bij de klanten thuis te bezorgen. De bezorgkosten kunnen doorberekend worden in de kostprijs van de producten.

Promotie – Communicatie

Een zzp’er moet zijn product of dienst promoten. Via bijvoorbeeld advertenties, het versturen van nieuwsbrieven, het bezoeken van beurzen  en zijn website laat hij zijn klanten weten welk product of welke dienst hij aanbiedt. Hij moet tegenwoordig ook zorgen aan communicatie. Klanten willen tegenwoordig vragen kunnen stellen, suggesties kunnen doen en klachten indienen. Een zzp’er moet zorgen dat zijn website die mogelijkheden biedt.

het doen van branche- of marktonderzoek

Het derde onderdeel van een marketingplan is het doen van branche of marktonderzoek. Door een brancheonderzoek te doen komt een zzp’er te weten hoe het ervoor staat in zijn branche. Hij krijgt  dan antwoord op diverse vragen. Wat is in zijn branche de gemiddelde omzet? Zijn er veel starters of stoppers in zijn branche? Wat zijn de belangrijkste concurrenten? Wat zijn de belangrijkste trends in zijn branche?

De markt wordt verkend met een marktonderzoek. De zzp’er komt dan te weten wie zijn klanten zijn en waar ze gevonden kunnen worden. Manieren om de markt te verkennen:

  • Het houden van enquêtes en interviews.
  • Het uitvoeren van een SWOT-analyse.
  • Het opstellen van een concurrentieanalyse.
  • Het maken van een marketinganalyse.

Stap 6: het opstellen van een financieel plan

Een zzp’er moet een financieel plan maken. In een financieel plan bepaalt hij of zijn plan om een onderneming te starten financieel haalbaar is. Met een gedegen financieel plan kan de bank overtuigd worden op geld in een nieuwe onderneming te steken. Bij het opstellen van een financieel plan is enige boekhoudkennis wel handig. Zo moet een zzp’er zich realiseren dat een in januari uitgevoerde klus wellicht pas in april wordt uitbetaald. Breng daarom de kasstroom in het op te richten bedrijf in beeld en stel een liquiditeitsbegroting op. Zo wordt duidelijk hoeveel geld er maandelijks inkomt en hoeveel geld er maandelijks uitgaat. Onvoldoende boekhoudkennis? Vraag dan  aan een boekhouder om een liquiditeitsbegroting op te stellen.

De inhoud van een financieel plan

In een financieel plan wordt onder andere vermeld:

  • Het bedrag dat nodig is om een nieuw bedrijf te beginnen.
  • De verwachte kosten.
  • De verwachte omzet.
  • De in de komende jaren te verwachten winst.
  • De manier waarop het bedrijf wordt gefinancierd

Financieel plan:  5 begrotingen

‘Met de volgende 5 begrotingen in zijn financieel plan maakt een zzp’er een goede start:

  • Investeringsbegroting. In de investeringsbegroting wordt het geld bedrag in kaart gebracht dat minimaal nodig is om te starten met een onderneming.
  • Financieringsbegroting. In de financieringsbegroting wordt toegelicht hoe de benodigde investeringen worden gefinancierd.
  • Exploitatiebegroting. In de exploitatiebegroting worden de verwachten kosten en opbrengsten onder elkaar gezet.
  • Liquiditeitsbegroting. Overzicht van de maandelijkse inkomsten en uitgaven.
  • Begroting privéuitgaven. Overzicht van de privéuitgaven.

Opstellen van een financieel plan: tips

  • Harde cijfers. De motivatie om een bedrijf te beginnen moet onderbouwd worden met harde cijfers. De harde cijfers moeten laten zien hoe een lening van de bank met een rente van 9 procent tijdig kan worden terugbetaald.
  • Eigen geld. Natuurlijk kan er van start worden gegaan. Zzp’ers kunnen dan later tot conclusie komen dat hun financiële middelen niet toereikend zijn. Bedenk dat het later aankloppen bij de bank geen goed indruk maakt. De bank zal waarschijnlijk denken dat de zzp’er geen goede financiële planning kan maken en dat hij financiële risico’s niet goed kan inschatten.
  • Bedrijf overnemen. Een zzp’er met weinig ervaring kan proberen om een bestaand bedrijf over te nemen. Omdat een bestaand bedrijf zijn bestaansrecht doorgaans al heeft bewezen loopt de bank minder risico. De kans om als beginnend zzp’er een financiering te krijgen is daarom groter.
  • Cijfers in het financieel plan. Bedenk dat omzet niet gelijk is aan inkomsten en dat kosten niet hetzelfde zijn als uitgaven. Bedenk ook dat een in januari gedane klus soms in april wordt uitbetaald. Door de kasstroom in kaart te brengen en een liquiditeitsbegroting op te stellen kan daar inzicht in worden verworven. Dan wordt zichtbaar hoeveel geld er maandelijks inkomt en uitgaat.
  • Eigen vermogen. Door zelf een derde deel te financieren wordt het risico verlaagd. Banken zijn dan eerder bereid om de plannen van de zzp’er te financieren.

Opstellen ondernemingsplan: zelf doen of laten doen?

Een goed ondernemingsplan is een ‘must’ om te kunnen starten met een eigen bedrijf. Opstellen van een ondernemingsplan is een tijdrovende klus. Zzp’ers kunnen hun ondernemingsplan zelf opstellen of laten opstellen. Het laten opstellen van een ondernemingsplan heeft zowel voor- als nadelen.

De voordelen van het laten opstellen van een ondernemingsplan:

  • Bedrijven die zich hebben gespecialiseerd in het schrijven van ondernemingsplannen beschikken over expertise. Zzp’ers die het maken van hun ondernemingsplan uitbesteden kunnen van die expertise profiteren. Risico’s worden vermeden en de kwaliteit van het ondernemingsplan wordt groter.
  • Een zzp’er die zijn eigen ondernemingsplan schrijft heeft vaak een te rooskleurig beeld van zijn situatie. In zijn zelf opgestelde ondernemingsplan wordt geen rekening gehouden met onverwachte situaties, zoals onverwachte kosten of tegenvallende situatie. Een onafhankelijke expert kijkt met een kritischer blik naar de situatie. Ze kunnen daarom zowel kansen als zwaktes goed inschatten.
  • Een door experts geschreven ondernemingsplan is verzorgd en compleet. Dit vinden banken en andere kredietverstrekkers belangrijk. De kans op financiering van de nieuwe onderneming is daarom groot.

De nadelen van het laten opstellen van een ondernemingsplan:

  • Uiteraard zijn aan het uitbesteden van het schrijven van een ondernemingsplan kosten verbonden. Kostenbesparing kan een reden zijn om zelf een ondernemingsplan te schrijven. Bedenk echter dat de experts ook kunnen meedenken over andere mogelijkheden om kosten te besparen. Ook weten ze waarschijnlijk mogelijkheden om de omzet te verhogen.
  • Een gedreven ondernemer pakt graag dingen zelf aan. Hij vindt het moeilijk on het schrijven van een ondernemingsplan uit handen te geven. Bedenk echter dat de voordelen van het uit handen geven hoogstwaarschijnlijk groter zijn dan de nadelen.

Voorbeelden van ondernemingsplannen

Even googelen levert verschillende sjablonen en voorbeelden van ondernemingsplannen op. Bedrijven die deze ondernemingsplannen beschikbaar stellen kunnen soms wel vragen naar persoonlijke gegevens van de zzp’er.

{Ik kan geen voorbeeld vermelden. Is plagiaat. Een uitgewerkt voorbeeld van een ondernemingsplan is te vinden op https://www.tuxx.nl/ondernemer/ondernemingsplan/}.