ZZP voert banengroei aan

groei-banenHet gaat vooruit met de werkgelegenheid: zowel het aantal vaste banen als het aantal flexibele posities nemen alsmaar toe. Wat daarbij opvalt is dat het aantal flexibele arbeidskrachten harder groeit dan mensen die een vaste baan vinden. De trend onder werkgevers lijkt dan ook richting meer flexwerkers en ZZP’ers te gaan. Een goede tijd om voor jezelf te beginnen dus: werkgevers lijken er in ieder geval klaar voor te zijn. Maar waarom zou je voor jezelf beginnen, en hoe pak je dat aan?

De groei in cijfers

Allereerst moeten we de groei van het aantal flexwerkers in Nederland in context plaatsen. Cijfers van het CBS laten zien dat de banengroei op alle fronten toeneemt; om precies te zijn met een toename van 173 duizend in het vierde kwartaal van 2017. Het aandeel flexwerkers en ZZP’ers wordt daarin steeds groter, ten koste van het aandeel arbeidskrachten met een vaste baan. Ten opzichte van hetzelfde kwartaal in 2016 nam het aantal flexwerkers toe met 2,5%, terwijl het aantal vaste banen toenam met 2,2%. Het aantal werkzame zelfstandigen met personeel nam zelfs iets af.

Flexibel contract versus ZZP

Flexwerkers namen op het eind van 2017 bijna 35% in van de hele beroepsbevolking, waar dat 15 jaar geleden net geen 22% was. De groei daarvan zit vooral in werknemers met een flexibel arbeidscontract. Als we verder inzoomen op ZZP’ers, zien we zelfs een opvallende trend: Het aantal ZZP’ers dat producten levert nam af met 11 duizend tot 218 duizend eind 2017. Dat werd gecompenseerd door het aantal ZZP’ers die diensten leveren: dat steeg van 816 duizend eind 2016 tot 836 duizend in het vierde kwartaal van 2017.

Wat zijn flexibele arbeidskrachten?

Het aantal werkzame arbeidskrachten zonder vast contract bestaat, naast ZZP’ers, uit een behoorlijk diverse groep. Onder flexibele werknemers verstaan we werknemers met een tijdelijk contract, al dan niet met uitzicht op een vast contract, en uitzend- en invalskrachten; maar ook werknemers die niet op basis van een vast aantal uren werken — ofwel met een vaste, ofwel met een tijdelijke aanstelling. Van deze flexwerkers namen alle varianten toe behalve uitzendkrachten en werknemers met een tijdelijk contract van een jaar of langer: die namen eind 2017 af ten opzichte van een jaar eerder.

Wie is de ZZP’er?

Hoewel er dus nog steeds een respectabel aantal zelfstandigen producten levert, zijn er bijna vier keer zoveel ZZP’ers werkzaam in de dienstverlening. Deze groep zit in zekere zin soms in hetzelfde vaarwater als arbeidskrachten met een flexibel contract (dat wil zeggen: ze werken vaak op locatie, op een kantoor, voor een opdrachtgever aan een project of tijdelijke bijval), maar toch zijn er opvallende verschillen. De leeftijd van ZZP’ers ligt voor de meerderheid (59%) boven de 45 jaar en het zijn vaker mannen (61%). Flexibele werknemers laten juist een omgekeerd beeld zien, met jongere vrouwen die nipt deze groep in cijfers aanvoeren.

ZZP en opleidingsniveau

Een andere interessante trend dan het relatieve verschil in leeftijd (45+) en geslacht (man) dat de boventoon voert onder ZZP’ers, is hun opleidingsniveau. Het aandeel hoogopgeleiden ligt onder zelfstandigen zonder personeel op 43%, wat relatief hoog is tegenover het aantal middel- en het aantal laagopgeleiden. Maar wat nog meer opvalt is dat hoogopgeleiden een zeer groot aandeel innemen in de groei van het aantal vaste banen: maar liefst 78% van de 112 duizend nieuwe vaste werknemers was hoogopgeleid.

ZZP versus vaste baan

De toename onder oudere arbeidskrachten om zelfstandig aan de slag te gaan zou kunnen komen omdat deze groep minder snel een vaste baan krijgt: deze groep is namelijk oververtegenwoordigd onder het aantal werknemers met een vast contract. Ook is het steeds minder in trek om lange tijd voor dezelfde baas te blijven werken. Veel mensen kunnen er daarom voor kiezen om eerst de nodige ervaring op te doen, en een netwerk op te bouwen, voordat ze de overstap wagen en voor zichzelf gaan beginnen.

Wat voor soorten zelfstandig werk zijn er?

Bij de ondernemingsvorm zelfstandige zonder personeel kun je aan een breed scala beroepsactiviteiten denken. In zeer veel sectoren zijn ZZP’ers actief en dat worden er alleen maar meer. Uit het jaaroverzicht van de Kamer van Koophandel blijkt dat er groei zit in het aantal ZZP’ers in onder andere de sectoren zakelijke dienstverlening, bouw, Gezondheid, ICT en media en energie, water en milieu. Hieruit blijkt dat in zo goed als iedere sector zelfstandig ondernemen op een bepaalde manier wel mogelijk is.

Redenen om voor jezelf te beginnen

Er zijn verschillende redenen denkbaar om voor jezelf te beginnen, waaronder meer vrijheid en een hoger inkomen, maar het kan ook zijn dat je geen andere keus hebt: je raakt bijvoorbeeld je baan kwijt, of je huidige baas huurt je liever in als ZZP’er dan dat hij/zij je eenb contract aanbiedt. Deze redenen hoeven elkaar natuurlijk niet altijd uit te sluiten. Het CBS heeft in een onderzoek de redenen waarom mensen voor zichzelf beginnen, gegroepeerd naar positieve, negatieve en overige redenen. Hieruit blijkt dat de redenen waarom mensen voor zichzelf beginnen overwegend positief zijn: meer dan twee derde van de respondenten gaf meer positieve dan negatieve redenen op.

Hoe begin je als ZZP’er?

Zelfstandig gaan ondernemen heeft natuurlijk wat administratieve voeten in de aarde, zoals je onderneming inschrijven bij de Kamer van Koophandel en aanmelden bij de Belastingdienst, en een administratie opzetten en jezelf gaan verkopen. Misschien wel het moeilijkste onderdeel van het zelfstandig ondernemen is acquisitie. Wel is het zo dat de meeste ZZP’ers die beginnen, gebruik kunnen maken van warme acquisitie: ze werken al voor een baas of opdrachtgever en gaan verder als ZZP’er, of ze beschikken over een uitgebreid netwerk en vinden zo een interessante opdracht, waarna ze kiezen om dan ook gelijk maar zelfstandig te worden.

Tevredenheid onder ZZP’ers

Hoewel er ook negatief nieuws is geweest omtrent ZZP’ers — vooral met name over het gebrek aan zekerheden en arbeidsvoorwaarden, waar werknemers met een vast contract wel gebruik van kunnen maken — geven ZZP’ers overwegend zelf aan tevreden te zijn, zo blijkt uit een onderzoek van het CBS. Dit geldt zowel voor degenen die voor zichzelf zijn begonnen om positieve redenen als voor degenen die dat om negatieve, ‘onvrijwillige’ redenen zijn gaan doen. De meerderheid wil zelfs blijven werken als ZZP’er. Als je ook meer vrijheid wilt, meer wilt verdienen en/of werk en privé beter wilt kunnen combineren, en je deinst niet terug voor iets minder zekerheid, dan kan voor jezelf beginnen ook voor jou interessant zijn.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *